„NA PERYFERIACH…” J. Agata Kałużewska

Jestem absolwentką Akademii Sztuk Pięknych im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi. Otrzymałam dyplom na Wydziale Grafiki w pracowni plakatu prof. B. Balickiego wraz z aneksem z malarstwa - w pracowni prof. J. Narzyńskiego. Duży wpływ na dzisiejszy stan moich poszukiwań miała, jak sądzę, specyfika nauczania wielu wybitnych profesorów i wykładowców uczelni, kultywująca osiągnięcia pierwszej polskiej awangardy trzydziestolecia międzywojennego, tworzącej podwaliny polskiego abstrakcjonizmu. Po ukończeniu studiów, kilka lat później, rozpoczęłam życie z dala od miasta i dawnego środowiska. Obserwacje i praca artystyczna skłoniły mnie do zapoczątkowania badań naukowych zgłębiających obszar recepcji sztuki nowoczesnej wśród rdzennych mieszkańców wsi, które zaowocowały dysertacją doktorską na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UŁ w Łodzi, w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej pt.: Czytanie malarstwa nieprzedstawiającego. Przykład z nadwarciańskiej wsi Strońsko.
Pasjonuję się sztuką nieprzedstawiającą, także w jej wymiarze teoretycznym. Interesuje mnie zagadnienie oraz proces percepcji obrazu abstrakcyjnego - bez względu na miarodajny poziom kompetencji odbiorcy. Przeprowadzając badania w środowisku wykluczonym (a za takie uznaję społeczność polskiej wsi - bez dostępu do kultury „wysokiej”), uznałam za błędne, funkcjonujące w sferach opiniotwórczych założenie, ograniczające lub predestynujące poziom percepcji estetycznej, ze względu na korzenie kulturowe i środowiskowe wobec odbioru dzieła abstrakcyjnego. Współcześnie, wszechobecny dostęp do kultury wizualnej pomaga, ale także ogranicza rozwój indywidualnej wrażliwości estetycznej, bez względu na wpływ środowiska społecznego, z którego wyrośliśmy. Najistotniejszym wydaje się nasze osobiste zezwolenie na „wysłuchanie mowy” obrazu abstrakcyjnego.
W swoich obrazach często wykorzystuję język abstrakcji inicjując symboliczny dialog z pojęciem czasu, wyrażanego poprzez zachodzące zmiany. Tworzenie kompozycji malarskiej to w moim przypadku długotrwały proces nieustannych poszukiwań i eksperymentowania. To także ciągłe niszczenie i tworzenie od nowa - przekazu, który ulega transformacji. Narzucony sobie schematyzm geometrii, uzupełniam fakturą malarską inspirując się przyrodą; zwłaszcza otaczającym mnie krajobrazem, który podlega nieustannym przemianom. Wraz z nim zmienia się moja fizyczna obecność a także stosunek do rzeczywistości. Zakończenie pracy nad obrazem nie stanowi zakończenia procesu tworzenia, jest on kontynuowany podczas konfrontacji z widzem. W bezpośredniej relacji odbiorcy z przedstawioną w obrazie przestrzenią, bez względu na refleksję zgodną lub nie z moim przekazem - obraz staje się wreszcie widzialny…

Agata Kałużewska

J. Agata Kałużewska

absolwentka ASP im. Wł. Strzemińskiego w Łodzi. W 1993 r. Dyplom na Wydziale Grafiki w pracowni plakatu prof. B. Balickiego wraz z aneksem z malarstwa; w pracowni prof. J. Narzyńskiego. W latach 1992, 1993 - stypendystka Ministra Kultury i Sztuki. Od 1994 r. członek Związku Polskich Artystów Plastyków. Nauczyciel dyplomowany. Od 2023 doktor nauk humanistycznych w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Od 2013 jest założycielem i prezesem Fundacji Promocji Sztuki Art Affera. We wsi Strońsko, w której obecnie mieszka, działa społecznie propagując kulturę i sztukę, tworzy przedsięwzięcia z udziałem mieszkańców oraz zapraszanych gości. Uprawia malarstwo sztalugowe. Uczestniczy w wystawach zbiorowych i indywidualnych. Obrazy Agaty Kałużewskiej znajdują się w kolekcji Muzeum Miasta Łodzi oraz kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.

Publikacje naukowe:

• Art theraphy trough nonrepresentational art. Abstract painting by the female residents of Strońsko village. [Polish Academy of Sciences, TEKA, ARCHIVES OF THE COMMISSION OF MEDICAL SCIENCES (No 1/2017)]. (Arteterapia poprzez sztukę nieprzedstawiającą. Malarstwo abstrakcyjne mieszkanek wsi Strońsko. Polska Akademia Nauk, TEKA Komisji Nauk Medycznych PAN Oddział w Lublinie, Lublin, 2017).
  
• Narodziny i krótki żywot imaginacji - dwory i pałace w twórczości scenograficznej Jerzego Rene Groszanga, [w] Dwór, ponowoczesne przygody idei i formy, pod redakcją: P. Cichoń, S. Latochy, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UŁ, Łódź, 2016.
  
• Rola wizerunku ciała zdeformowanego chorobą w kulturze wizualnej płynnej nowoczesności, [w] Oblicza choroby w czasach płynnej nowoczesności, pod redakcją: B. E. Nowina-Sroczyńskiej, S. Latochy, T. Siemińskiego, Bytów-Łódź, 2016.

Wystawy

• 1992 Wystawa indywidualna plakatów. Galerie Łódzkie, Piotrkowska 113, Łódź,
• 1997 Wystawa zbiorowa „Łódzki Salon Jesienny”. Miejska Galeria Sztuki, Park Sienkiewicza, Łódź,
• 2001 Wystawa zbiorowa „Łódzki Salon Wiosenny”. Miejska Galeria Sztuki, Park Sienkiewicza, Łódź,
• 2006 Wystawa Indywidualna „Przestrzeń i czas”, Muzeum Miasta Łodzi, Pałac Rodziny Poznańskich. Łódź,
• 2007 Wystawa indywidualna „Czas i miejsce”. BWA, Sieradz,
• 2008 Wystawa zbiorowa malarstwa „XII Sieradzkie Prezentacje Plastyczne”, BWA, Sieradz.
• 2008 Wystawa indywidualna malarstwa, „Naturalnie…”, Galeria 4 JOY, Łódź.
• 2009 Wystawa zbiorowa „Polski Salon Sztuki - Poznaj zmiany”, MTP, Poznań.
• 2011 Wystawa zbiorowa malarstwa „XIII Sieradzkie Prezentacje Plastyczne”, BWA, Sieradz.
• 2012 Wystawa zbiorowa malarstwa „Sztuka w kontekście”, Kościół Baptystów, Zduńska Wola.
• 2013 Wystawa indywidualna malarstwa „Open painting”, Team prevent, Pszczyna.
• 2014 Wystawa indywidualna malarstwa „Czas podróży”, BWA, Sieradz.
  Wystawa indywidualna, Galeria Crossing Over, CKD UM w Łodzi.
• 2015 Wystawa indywidualna malarstwa, Gminny Ośrodek Kultury, Sędziejowice.
• 2016 Wystawa zbiorowa malarstwa „XIV Sieradzkie Prezentacje Plastyczne”, BWA, Sieradz.
• 2017 Wystawa zbiorowa malarstwa „V Międzynarodowe Biennale Obrazu QUADRO-ART” Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.
• 2018 Wystawa zbiorowa malarstwa „Cztery pary oczu”, Muzeum Historii Miasta, Zduńska Wola.
• 2025 Wystawa indywidualna malarstwa „Noc i dzień”, BWA w Krośnie,
  Wystawa indywidualna, Galeria Szlifiernia, Sieradz Obrazy w stałej ekspozycji Galerii Studio 1, Fundacji Art Affera w Zduńskiej Woli oraz Galerii Poczekalnia w Strońsku.